۱۳۹۶ دوشنبه ۲۹ آبان

حاکمیت بالینی و اعتبار بخشی

در گذشته ارائه تعريفي جهاني براي كيفيت باليني دشوار بود اين امر سبب گرديد تا برخي دولتها تلاش كنند كه با معرفي مفهوم حاكميت باليني به ارائه اين تعريف جهاني بصورتي يكپارچه كمك كنند. اين مفهوم مبتني بر ايده اي است كه سازمان جهاني بهداشت از كيفيت ارائه كرده بود و طي آن اشاره به 4 عامل و عنصر زير داشت:
  • مديريت حرفه اي (كيفيت فني)
  • استفاده بهينه از منابع (كارايي)
  • مديريت ريسك
  • رضايت بيماران
در كشورهاي مختلف، روش ها و ابزارهاي متنوعي جهت ارتقاي كيفيت مراقبت هاي سلامت بكار گرفته مي شوند. از ميان اين روشها، حاكميت باليني به منظور ارتقاي كيفيت مراقبت هاي باليني از اواخر دهه 1980 پايه ريزي و به عنوان ابزاري جهت بررسي هزينه اثربخشي و كيفيت سنجي ارائه خدمات باليني و درماني استفاده گرديد.
حاكميت باليني چارچوبي است كه در آن سازمانهاي ارائه دهنده خدمات باليني در قبال بهبود دائمي كيفيت پاسخگو بوده و به صيانت از استانداردهاي عالي خدمت مي­پردازد و همانند چتري است كه به حفظ و ارتقاي استانداردهاي مراقبت از بيمار كمك مي كند. اين امر شامل تمامي فعاليت هاي ارتقاي كيفيت مي باشد كه كادر باليني آنها را روزانه در انجام مراقبت هاي درماني لحاظ مي دارند. تغيير جهت از سمت جوانب مالي و حركت به سوي جوانب كيفيتي خدمات سبب شده تا نقش متخصصين باليني در فرايندهاي كيفي بيش از پيش مورد تاكيد قرار گيرد و مسئوليت حفظ و ارتقاي استانداردهاي باليني بر دوش سازمانهاي ارائه دهنده مراقبت هاي سلامت نهاده شود.
در ايران حاكميت باليني از سال 1388 (10/8/88) به عنوان چارچوب مورد قبول و تاييد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي براي ارائه خدمات به بيماران به رسميت شناخته شده و طي ابلاغ بخشنامه­اي، از كليه روساي دانشگاه هاي علوم پزشكي كشور خواسته شد كه در اجراي اين مهم اقدام نمايند. پس از تشكيل دفاتر حاكميت باليني در ستاد دانشگاه ها وكليه بيمارستان هاي تحت پوشش، برطبق مصاديق حاكميت باليني ابلاغ شده اولين جشنواره كشوري حاكميت باليني دردي ماه سال گذشته با حضور كليه دانشگاه هاي علوم پزشكي سراسر كشوربرگزار گرديد كه از 15 دانشگاه و100 بيمارستان برترتقدير به عمل آمد. پس از آن بازنگري مصاديق سال گذشته انجام ومصاديق جديددر خردادماه سال جاري به كليه دانشگاه ها ابلاغ شد. در آبان ماه سال 91 ارزيابان كشوري آموزش داده شدند وفرايند ارزيابي از تاريخ 18آذرماه سال 91 آغاز وتا تاريخ 26 دي ماه سال 91 به اتمام مي رسد. دومين جشنواره حاكميت باليني امسال همراه با اولين كنگره بين المللي حاكميت باليني وايمني بيمار در تاريخ 7و 8بهمن ماه با رياست مقام محترم وزارت در سالن همايش هاي رازي با همكاري دانشگاه علوم پزشكي تهران با ظرفيت 1500 نفر  برگزار خواهد شد. مخاطبين اين كنگره تمامي كاركنان حيطه سلامت خواهند بود. محورهاي اين كنگره مديريت خطر، ايمني بيمار، اثربخشي ومميزي باليني، استفاده از اطلاعات، تعامل با بيمار وجامعه در راستاي ارتقا كيفيت، مديريت كاركنان وارتقاي كيفيت و سنجش عملكرد وپيامدهاي سازماني خواهندبود.در اين كنگره 5تن از اساتيد بين المللي مطرح در حاكميت باليني وايمني بيمارو حدود 20 تن از اساتيد داخلي اين زمينه حضور خواهند يافت. در روز اول از 60 بيمارستان برتر درزمينه استقرار حاكميت باليني تقدير خواهدشد. درروزدوم، حدود 20 تا 25 سخنراني كليدي با حضور اساتيد خارجي وداخلي و نيز مقالات پذيرفته شده به صورت  سخنراني و پوستر  ارائه خواهندشد. پانل هاي متعددي در زمينه محورهاي مورد بحث با حضور افراد علمي واجرايي و هم چنين كارگاه هاي جنبي با موضوعات متنوع در سالن هاي فرعي برگزار خواهدشد. اميد است با برگزاري جشنواره وكنگره حاكميت باليني وايمني بيماربا اشتراك گذاري تجارب دانشگاه ها وبيمارستان هاي كشور وهمچنين استفاده از تجربيات اساتيد خارجي فرصتي براي بهبود كيفيت خدمات باليني ايمن براي ملت شريف ايران فراهم گردد.


حاكميت خدمات باليني راهي براي بهبود مستمر كيفيت خدمات و مراقبت‌هاي باليني
سلامت به عنوان يكي از مهم‌ترين نيازها و اساسي‌ترين حقوق مردم مطرح است. صحت و سلامتي از هر نعمت ديگر بهتر و ارزشمندتر است و بي‌ترديد فراهم نمودن مراقبت‌هاي سلامت با كيفيت براي مردم يكي از مهم‌ترين موضوع دغدغه‌هاي بشر در طول تاريخ به شمار مي‌رفته است. مراقبت‌هاي سلامت زماني مي‌تواند نيازهاي مردم جوامع را به شيوه‌اي موثر برآورده كند كه خدمت به آنان به صورت استاندارد و با قالبي مناسب صورت پذيرد. بدين معنا كه خدمات ارائه شده به بيماران به صورت به موقع، با كيفيت مناسب، با حداقل هزينه، با دسترسي مطلوب و با حفظ محرمانگي و حقوق بيمار ارائه گردد و به بيماران به عنوان شركاي نظام سلامت نگاه شود به گونه‌اي كه آنان در تصميمات درماني مشاركت داده شوند و به نظرات و خواسته‌هاي آنان توجه شود.

رسيدن به هر هدفي مستلزم طي مسيري است كه از طريق آن بتوان اهداف تعيين شده را محقق نمود. در عرصه خدمات سلامت نيز آنچه هدفي مهم و در خور توجه بشمار مي‌رود، فراهم نمودن مراقبت‌هاي سلامت براي بيماران با حداكثر كيفيت مي‌باشد. آنچه به منظور تحقق اين هدف بسيار موثر و ياري رسان است، طراحي مدلي است كه بتواند تحقق اين هدف را ممكن كند. حاكميت باليني برنامه و مدلي است براي تعالي و ارتقاي كيفيت كه مورد تاييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مي‌باشد و تاكيد بر ارائه خدماتي در خور و شايسته براي مردم شريف ايران دارد.
قلب حاكميت باليني، پاسخگويي است
حاكميت باليني بر تهيه و تدوين استانداردهاي درماني، استقرار و ارئه خدمات مبتني بر اين استانداردها و نظارت و ارزيابي عملكرد مراكز براساس اين استانداردها تاكيد دارد.
اين برنامه بر ارتقاي ايمني بيمار و مديريت خطر، آموزش و ارتقاي دانش و مهارت كاركنان، آموزش بيماران، تصميم‌گيري باليني براساس شواهد علمي، تكريم بيمار، حفظ محرمانگي و رعايت حقوق بيمار تمركز ويژه دارد.
حاكميت باليني سعي بر اين دارد كه مراقبت‌هاي سلامت براساس بالاترين استانداردهاي مراقبتي ارائه شود و از بروز اشتباهات در مسير ارائه خدمات جلوگيري به عمل آيد. همچنين در قالب حاكميت باليني سعي بر آن است كه از منابع محدود استفاده بهينه به عمل آيد و اعتماد عمومي به خدمات بيمارستاني افزايش يابد.
در حاكميت باليني بر رضايت بيماران تاكيد ويژه مي‌شود و آنچه مورد توجه قرار مي‌گيرد آن است كه بيماران حق دارند كه با احترام و صداقت با آنان برخورد شود و هرجا كه امكان داشته باشد در فرايند درماني خويش مشاركت داده شوند. عالي‌ترين هدف، سلامت و رضايت بيمار است و ارائه كنندگان خدمات مي‌بايست توجه كنند كه مشتري ارزشمندي چون بيمار وجود دارد كه نظريات او آينه‌اي شفاف و روشن است كه نقاط ضعف و قوت عملكردي را بازگو مي‌كند.
آموزش و اطلاع‌رساني به بيماران نيز از جمله مواردي است كه همواره مورد توجه اين برنامه قرار مي‌گيرد تا به واسطه آن هم از تالم و نگراني‌هاي بيماران كاسته شود و هم با مشاركت فعالانه آنان در تصميمات باليني خود، از شكايات و نارضايتي‌هايي كه احتمالاً در مسير درمان اتفاق مي‌افتد، جلوگيري به عمل آيد.
برنامه حاكميت باليني حامي بيماران در نظام سلامت است
در راستاي جلب رضايت بيماران و خدمت‌رساني به آنها با حداكثر كيفيت، برنامه حاكميت باليني تلاش مي‌كند تا به نظرات و شكايات بيماران توجه كند، مديريت خطاهاي پزشكي را اعمال نمايد و به ايمني بيمار به عنوان اصلي مهم توجه مبذول دارد. همچنين نظامي را استقرار مي‌دهد كه مشخص مي‌كند چند درصد از كارهاي انجام شده به نتيجه مطلوب دست يافته‌اند تا با تعيين اين موضوع مسيري را مشخص كند كه براي بهبود مستمر كيفيت بتوان در آن گام برداشت.
حاكميت باليني مي‌كوشد برنامه‌اي را براي توسعه فردي هريك از كاركنان باليني تدوين كند كه به واسطه آن، اطمينان حاصل شود خدمات و مراقبت‌هاي با كيفيت مطلوب به بيماران عرضه مي‌شود. همچنين در قالب برنامه حاكميت باليني به دغدغه و مسائل كاركنان نظام سلامت كه از اركان نظام سلامت بشمار مي‌روند نيز توجه مي‌شود.
بيماران مي‌بايست اطمينان يابند كه ارائه مراقبت‌هاي سلامت به آنان مرز خاصي را شامل نمي‌شود و خدمات با استانداردهاي يكسان و كيفيت بالا در تمامي مراكز ارائه مي‌گردد. همچنين به آنان اطمينان داده مي‌شود كه ارائه خدمات و مراقبت‌ها به آنان نه تنها كيفيت باليني را لحاظ مي‌كند بلكه به انتظارات غيرپزشكي بيماران نيز به خوبي پاسخ داده مي‌شود.
به منظور پياده‌سازي برنامه حاكميت باليني نياز به تغيير فرهنگي مي‌باشد به گونه‌اي كه مشاركت، تحقيقات، آموزش و يادگيري مستمر، يادگيري از شكست‌ها، طبابت درست و استفاده از روش‌هاي جديد درماني مبتني بر شواهد علمي به روز تشويق شوند.
در نهايت راه انداختن نظام حاكميت باليني يعني اينكه ما محيطي را ايجاد كنيم كه در آن خدمات با حداكثر كيفيت ارائه شود و ارائه خدمات با كيفيت به شكل مستمر ادامه پيدا كند. اميد است با اجراي اصول حاكميت باليني بتوان گام‌هاي موثري براي افزايش رضايت بيماران و همچنين كاركنان برداشت.
         
صفحات مرتبط
تمام حقوق برای بیمارستان پارس محفوظ است. ارجاع و استفاده موردی از مطالب در دیگر سایت ها و رسانه های الکترونیک تنها با ذکر نام و درج لینک به همان مطلب .